De werkwijze: hoe verloopt een restauratie? 

Het Restauratieproces van analyse tot slotvernis

Op deze pagina’s nemen we u mee achter de schermen van het atelier. U ontdekt hoe we door de lagen van de tijd heen kijken, hoe we de ‘botten’ van een kunstwerk versterken en hoe we met uiterste precisie de oorspronkelijke look & feel van een voorstelling terug naar boven halen.

De filosofie

Een restauratie is niet zomaar een cosmetische ingreep, maar een set van maatregelen met het doel het kunstwerk zo lang mogelijk in goede staat te houden. Elke stap in het proces wordt genomen met in het achterhoofd ‘reversibiliteit’: elke toevoeging moet in de toekomst weer ongedaan gemaakt kunnen worden zonder het werk aan te tasten. In de toekomst is de kans immers aanzienlijk dat er nieuwere technieken bestaan waarmee reparaties beter kunnen worden uitgevoerd dan met de huidige. Schilderijen kunnen zodoende beter worden beschermd en behouden blijven dan met de huidige technieken.

Detail uit "De School van Athene" door Raphael (ca.-1510)
Detail uit “De School van Athene” door Raphael (ca.-1510)

Fase 1: diagnose & onderzoek

Alles begint bij het nauwkeurig bekijken en analyseren van het object. Met strijklicht, UV-fluorescentie en soms microscopisch onderzoek wordt de conditie in kaart gebracht. Er wordt gekeken naar de stabiliteit van de drager (doek of paneel) en de hechting van de verflagen op de drager. Uiteindelijk resulteert dit in een behandelplan dat uniek is voor dat schilderij.

Fase 2: conservering (stabilisatie)

Voordat we aan het uiterlijk werken, moet de structuur veilig zijn. Denk hierbij aan het verstevigen van loszittende verfschilfers (consolidatie) of het behandelen van scheuren in het doek. Het doel is hier puur het stoppen van verder verval.

Fase 3: esthetische restauratie

Pas als het schilderij technisch stabiel is, kijken we naar het beeld. Wat moet er verder worden gedaan?

  • Reiniging: Het voorzichtig verwijderen van oppervlaktevuil en vergeelde vernislagen.
  • Vullingen: Lacunes (gaten in de verflaag) worden opgevuld met een reversibele plamuur.
  • Retoucheren: Met speciale restauratiepigmenten worden de vullingen op kleur gebracht, zodanig dat ze van een afstand onzichtbaar zijn, maar van dichtbij herkenbaar voor de expert.

Fase 4: De finale laag

Een nieuwe, hoogwaardige vernislaag beschermt de verf tegen atmosferische invloeden zoals licht, vocht en temperatuurwisselingen en verdiept de kleuren, waardoor de intensiteit van het origineel weer zoveel mogelijk tot haar recht komt.